Senin, 02 Januari 2012

Gunakan, Budayakan dan Lestarikan Bahasa Cirebon


Pusaka Cirebon sangat banyak, salah satu pusaka terbesar itu adalah Bahasa Cerbon. Jika mengerti Bahasa Cerbon Insya Allah pusaka lainnya akan kita dapati. Untuk itu, para sesepuh, tokoh masyarakat, dan pemuda Cerbon mari kita gunakan Bahasa Cerbon sebagai bahasa sehari-hari. Kalau bukan kita siapa lagi. Kami pun di DPRD sedang berjuang melestarikan Bahasa Cerbon dan Alhamdulillah sebentar lagi Raperda soal identitas daerah yang di dalamnya mengakomodir penggunaan Bahasa Cerbon segera disahkan. Dengan Raparda itu, Insya Allah Bahasa Cerbon akan menjadi materi pelajaran muatan lokal di sekolah dengan harapan agar generasi Cirebon benar-benar memiliki kepribadian sebagai orang Cirebon. Berikut adalah sekelumit soal Bahasa Cerbon.


A. Pengertian Morfologi

Morfologi ngrupiaken setunggale ilmu basa kang seliyane nylidiki seluk-beluk setunggale wangun tembung minangka bidang kajian utamae, morfologi ugi nylidiki kemumkinan-kemumkinan wontene perobihan golongan tembung saking tembung asal kaliyan makna tembung kang tumimbul minangka akibat perobihan wangun tembung. Morfologi gadah hubungan kang raket kaliyan ilmu basa kang sanese kados dene hubungan antawis morfologi kaliyan leksikologi lan hubungan antawis morfologi kaliyan sintaksis.

Sanajan antawis morfologi kaliyan leksikologi punika kekalihe sami-sami mlajari masalah makna kang wonten teng selebete tembung, nanging kekalihe punika angger wonten bentene. Anadene bentene antawis morfologi kaliyan leksikologi nggih niku upami morfologi mlajari makna gramatikal sedeng leksikologi mlajari makna leksikal. Kang dimaksad kaliyan makna gramatikal nggih niku makna tembung kang tumimbul keranten wontene proses gramatikal atanapi peristiwa gramatikal, sedeng kang dimaksad kaliyan makna leksikal nggih niku makna tembung kang kirang langkung makna tembung punika angger.
Antawis morfologi kalian sintaksis punika sami-sami ngrupiaken setunggale ilmu basa, nanging morfologi ilmu kang mlajari wangun-wangun tembung sedeng sintaksis punika ilmu basa kang mlajari hubungan antawis tembung/frasa/klausa/ ukara kang setunggal kaliyan tembung/frasa/ klausa/ukara kang sanese. Mekaten ugi masalah bidang kajiane, upami morfologi punikia bidang kajian kang paling ageng puniku tembung atanapi morfem, sedeng sintaksis punika bidang kajian kang paling alit puniku tembung atanapi morfem.
Wangun-wangun morfologi teng basa Cerbon peryogi disumerepi pembagian kelas tembung atanapi jinis tembung (warni tembung) kang seliyane sampun disaluyuaken kaliyan pembagian tembung miturut tata basa tradisional saking Aristoteles, ugi sampun ditambih kaliyan warni-warni tembung kang gesang teng selebete basa Cerbon piyambek.



B. Satuan Gramatik

Satuan gramatik nggih niku ijenan-ijenan (satuan-satuan) kang gadah makna. Anadene makna kang digadahi dening satuan gramatik punika saged arupi makna gramatikal kang arupi morfem, tembung, frasa, klausa, ukara, atanapi wacana, saged ugi makna leksikal. Secara umum ijenan gramatik wonten kalih jinise nggih niku satuan gramatik tunggal (tembung lingga) lan satuan gramatik kompleks (tembung andahan).

Wangun tunggal atanapi tembung lingga nggih niku ijenan gramatik kang sampun mboten gadah ijenan (satuan) kang langkung alit malih, sedeng wangun kompleks nggih niku satuan gramatik kang maksih gadah satuan gramatik kang langkung alit malih.



Upamie :

Ngewontenaken     Wangun Tunggal

diwontenaken         Wangun kompleks       (di– + wonten +aken)
Kewontenan            Wangun kompleks       (ke–an + wonten

Tidak ada komentar:

Posting Komentar